Psychische klachten
Psychische klachten komen vaker voor dan we denken. Toch wordt er nog steeds te weinig over gesproken. Schaamte, onbegrip en angst om kwetsbaar te zijn zorgen ervoor dat veel mensen hun mentale worstelingen voor zich houden. Terwijl juist psychische klachten bespreekbaar maken een van de krachtigste stappen is richting herstel, verbinding en persoonlijke groei.
In deze blog neem ik je mee in waarom het zo belangrijk is om psychische klachten te benoemen, wat het oplevert voor individuen en organisaties, en hoe openheid daadwerkelijk het verschil kan maken.
Het hardnekkige taboe rondom psychische klachten
Hoewel er steeds meer aandacht is voor mentale gezondheid, blijft het taboe groot. Veel mensen zijn bang voor labels, oordelen of negatieve gevolgen op werk of school. Zinnen als “stel je niet aan”, “iedereen heeft het wel eens zwaar” of “je moet gewoon doorgaan” maken het moeilijk om eerlijk te zijn over wat er écht speelt.
Dit zwijgen heeft gevolgen:
- Klachten verergeren doordat hulp te laat wordt gezocht
- Mensen voelen zich alleen en onbegrepen
- Relaties komen onder druk te staan
- Uitval op school of werk neemt toe
Psychische klachten bespreekbaar maken is daarom geen luxe, maar noodzaak.
Wat bedoelen we met psychische klachten?
Psychische klachten zijn breder dan vaak wordt gedacht. Het gaat niet alleen om officiële diagnoses zoals PTSS, depressie of angststoornissen. Ook langdurige stress, overbelasting, emotionele blokkades, slaapproblemen, prikkelbaarheid of het gevoel vast te zitten vallen hieronder.
Juist omdat deze klachten vaak onzichtbaar zijn, is het zo belangrijk om er woorden aan te geven. Wanneer we ze blijven wegstoppen, gaan ze een eigen leven leiden.
Waarom psychische klachten bespreekbaar maken helpt
Openheid zorgt voor beweging. Zodra iemand zijn verhaal durft te delen, gebeurt er iets fundamenteels: het probleem is niet langer alleen. Dat heeft meerdere positieve effecten.
Herkenning en erkenning
Mensen ontdekken dat ze niet de enigen zijn. Dat alleen al kan enorm opluchten.
Verbinding met anderen
Echte gesprekken zorgen voor dieper contact, op werk, school en in privérelaties.
Sneller herstel
Wie eerder praat, zoekt ook eerder passende ondersteuning of hulp.
Meer veerkracht
Door te delen leer je beter omgaan met tegenslagen en emoties.
In mijn werk zie ik dit dagelijks terug. Tijdens mijn lezingen op maat ontstaat vaak al binnen enkele minuten een andere sfeer: opener, rustiger en menselijker.
Mijn persoonlijke ervaring met openheid
Ook in mijn eigen leven was openheid niet vanzelfsprekend. Als militair leerde ik om door te zetten, sterk te zijn en gevoelens te parkeren. Pas toen ik mijn psychische klachten onder ogen durfde te zien, begon herstel.
Door mijn ervaringen met PTSS en mentale overbelasting te delen, merkte ik hoeveel herkenning dat opriep bij anderen. Niet alleen bij veteranen, maar ook bij jongeren, zorgprofessionals en medewerkers in het bedrijfsleven.
Meer over mijn achtergrond en motivatie lees je op de pagina Over Bastiaan.
Psychische klachten bespreekbaar maken op school
Bij jongeren zien we een sterke toename van stress, prestatiedruk en onzekerheid. Toch vinden veel leerlingen het lastig om hierover te praten. Angst om anders te zijn of buitengesloten te worden speelt hierbij een grote rol.
Door psychische klachten bespreekbaar te maken op school:
- Ontstaat er meer veiligheid in de klas
- Leren jongeren hun emoties herkennen en benoemen
- Wordt vroegtijdige uitval voorkomen
- Groeit onderling begrip
Lezingen en gesprekken bieden jongeren woorden voor gevoelens die ze vaak al lang meedragen.
Openheid binnen organisaties en op de werkvloer
Ook op de werkvloer wordt mentale gezondheid nog vaak onderschat. Medewerkers zetten door totdat het niet meer gaat. Pas bij uitval wordt het gesprek gevoerd — vaak te laat.
Organisaties die investeren in openheid merken:
- Minder ziekteverzuim
- Meer vertrouwen binnen teams
- Betere samenwerking
- Grotere betrokkenheid van medewerkers
Door psychische klachten bespreekbaar te maken, ontstaat er ruimte voor preventie in plaats van crisismanagement.
De kracht van ervaringsverhalen
Cijfers en theorieën zijn belangrijk, maar verhalen raken. Wanneer iemand zijn persoonlijke ervaring deelt, wordt mentale gezondheid tastbaar. Het haalt het onderwerp uit de abstractie en brengt het terug naar de mens.
In mijn lezingen combineer ik ervaringsverhalen met muziek en interactie. Dat zorgt ervoor dat mensen niet alleen luisteren, maar ook voelen. Precies daar ontstaat bewustwording.
Wil je weten hoe zo’n lezing eruitziet? Bekijk dan mijn aanbod aan lezingen op maat.
Hoe begin je het gesprek?
Psychische klachten bespreekbaar maken begint klein. Je hoeft geen expert te zijn om het verschil te maken.
Enkele praktische stappen:
- Stel open vragen en luister zonder oordeel
- Normaliseer emoties: het is oké om het moeilijk te hebben
- Deel (indien passend) iets van jezelf
- Verwijs door naar hulp als dat nodig is
- Creëer een veilige sfeer waarin niets moet
Het gesprek openen is vaak spannender dan het gesprek zelf.
Muziek als hulpmiddel bij openheid
Muziek kan helpen om gevoelens te uiten waar woorden tekortschieten. In mijn werk gebruik ik muziek als brug naar emotie en kwetsbaarheid. Het verlaagt drempels en opent gesprekken.
Voor veel mensen is muziek een veilige ingang om over psychische klachten te praten — indirect, maar krachtig.
Samen werken aan een cultuur van openheid
Psychische klachten bespreekbaar maken is geen eenmalige actie, maar een proces. Het vraagt om herhaling, veiligheid en voorbeeldgedrag. Wanneer leiders, docenten of collega’s het voortouw nemen, volgt de rest vaak vanzelf.
Daarom werk ik graag samen met scholen, organisaties en instellingen die dit onderwerp serieus nemen en willen investeren in duurzame verandering.
Benieuwd wat ik voor jouw organisatie kan betekenen? Neem gerust contact met mij op of bekijk mijn website.
Conclusie
Psychische klachten bespreekbaar maken is een daad van moed — maar vooral een daad van menselijkheid. Door te praten, doorbreken we taboes, verminderen we eenzaamheid en creëren we ruimte voor herstel en veerkracht.
Hoe eerder we het gesprek aangaan, hoe kleiner de afstand wordt tussen worsteling en steun.
Je hoeft het niet alleen te doen. En het begint vaak met één eerlijk gesprek.
